Debaty sejmoweXIX Kadencja

Interpelacja w sprawie zakazu używania pławnic dryfujących w polskim rybołówstwie, stosowanych do połowu łososia bałtyckiego

   Zakaz używania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej dryfujących pławnic łososiowych wprowadzony został rozporządzeniem Rady (WE) 812/2004. Przepis ten został podtrzymany rozporządzeniem Rady (WE) 2187/2005 zobowiązującym do całkowitego wycofania dryfujących pławni łososiowych z dniem 1 stycznia 2008 roku. Wymienione rozporządzenia zastosowano ze względu na zagrożenie dla populacji morświna, wynikające z przypadkowego połowu tego chronionego gatunku. W 2005 roku na prośbę polskich rybaków rząd RP złożył wniosek o zniesienie zakazu używania pławnic łososiowych. W rezultacie tego działania Komisja Europejska zleciła przeprowadzenie badań połowów wykonywanych z zastosowaniem dryfujących pławnic łososiowych. Podczas pobytu na kutrach rybackich przez około 25% wszystkich przeprowadzonych połowów niezależni obserwatorzy z Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni nie zauważyli w polskiej części Bałtyku ani jednego morświna, jak również nie stwierdzili jego obecności w pławnicach dryfujących. Potwierdzeniem tego typu obserwacji są relacje polskich rybaków używających pławnic, którzy na eksploatowanych obszarach w ciągu ostatnich kilkunastu lat nie spotkali się z przyłowem morświna. Zdanie to podzielają również przedstawiciele Uniwersytetu Gdańskiego badający biologię morświnów, twierdząc, że pławnice dryfujące nie stanowią na naszych obszarach zagrożenia dla morświnów.    Z ogólnie dostępnych danych wynika, że morświn masowo występuje w Atlantyku i w Morzu Północnym, w którym populację morświna oszacowano na około 300 tys. sztuk.    W położonych na wschód od Morza Północnego Kattegacie i Skagerraku występowanie morświna oszacowano na około 40 tys. sztuk, a w położonych jeszcze dalej na wschód bałtyckich wodach Danii, Niemiec i południowej Szwecji na około 600 sztuk. W położonych jeszcze dalej na wschód akwenach Polski, Litwy, Łotwy, Rosji, Estonii, Finlandii i wschodniej Szwecji morświny pojawiają się nieregularnie i bardzo rzadko. Według naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego naturalną przyczyną okazjonalnego wzrostu śmiertelności morświnów uznaje się uwięzienie w pułapkach lodowych w okresach ciężkich zim. Zimy, podczas których niemal cała powierzchnia Bałtyku była zamarznięta, wystąpiły w latach 1939/1940, 1946/47 oraz 1956 i 1987 roku. Wynika stąd, że przebywające wówczas w Bałtyku morświny wyginęły lub przemieściły się na Atlantyk lub Morze Północne. Biorąc powyższe pod uwagę, można stwierdzić, że morświny w wodach Bałtyku przetrzebione zostały przez warunki atmosferyczne, a nie przez polskich rybaków. W Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym morświny mają doskonałe warunki do egzystencji, co potwierdza ich masowe występowanie w tych rejonach.    Połów łososia bałtyckiego stanowi podstawę utrzymania dla około 300 polskich rodzin rybackich. Zaletą połowu dryfującymi pławnicami łososiowymi jest wysoka selektywność, minimalny niezamierzony przyłów organizmów morskich i brak problemu zagubionych sieci.    Tę metodę połowu prowadzi się w okresie od 15 września do 31 maja. Połów na haki może być stosowany wyłącznie w okresie żerowania łososia i dozwolony jest od 15 listopada do 31 marca.    W przeciwieństwie do rybaków ze Szwecji i Finlandii polscy rybacy nie będą mogli zastosować narzędzi pułapkowych do połowu łososia. Polskie wybrzeże jest otwarte i wystawione na wiatry północne, brak jest spokojnych zatok, w których można efektywnie wykorzystać narzędzia pułapkowe.    Biorąc powyższe pod uwagę zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:    1. Czy nie uważa Pan, że przy zerowym przyłowie morświnów oraz niekorzystnych warunkach atmosferycznych dla egzystencji morświnów zakaz używania dryfujących pławnic łososiowych jest bezzasadny i szkodliwy dla polskiego rybołówstwa?    2. Czy prowadzone są badania związane z przypadkowym przyłowem pławnicami dryfującymi morświna w polskich wodach Bałtyku, a ich wyniki przekazywane Komisji Europejskiej?    3. Jakie działania ma zamiar poczynić Ministerstwo Gospodarki Morskiej w celu zniesienia zakazu połowu łososia pławnicami dryfującymi?    4. Jak MGM ma zamiar pomóc polskim rybakom utrzymującym się z połowu łososia?    Z poważaniem    Poseł Wiesław Jędrusik    Będzin, dnia 16 lipca 2007 r.