Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji obywateli polskich studiujących za granicą

   W związku z interpelacją z dnia 21 września 1998 r. pna posła Adama Bielana w sprawie sytuacji obywateli polskich studiujących za granicą z upoważnienia prezesa Rady Ministrów przekazuję poniższe informacje i wyjaśnienia.    Na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (DzU nr 65, poz. 385 z późn. zm.) minister edukacji narodowej wydał zarządzenie z dnia 3 października 1991 r. w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób (MP nr 94 z 1991 r., poz. 252). Zarządzenie to określa zakres świadczeń na rzecz osób, które zostały skierowane na studia wyższe, studia doktoranckie, staże naukowe oraz kursy językowe i kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe. Świadczenia te nie dotyczą osób, które podjęły studia za granicą bez skierowania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, tj. osób studiujących na własny koszt, koszt uczelni zagranicznych oferujących różne formy kształcenia oraz warunki odpłatności (czesne, stypendium na koszty utrzymania, ubezpieczenia). Do ministerstwa sporadycznie docierają jedynie prośby osób, które podjęły bez skierowania studia za granicą o pomoc materialną, tj. o przyznanie stypendium lub zwrot kosztów podróży.    Sprawa przyznania studentom polskim studiującym indywidualnie za granicą analogicznych uprawnień, jakie posiadają w kraju studenci polscy wymagałaby generalnych uregulowań. Problem jest jednak bardzo złożony, bowiem trudno jest określić, kogo takie uprawnienia miałyby dotyczyć: czy studentów przebywających za granicą tylko w okresie studiów, czy studentów mieszkających za granicą, ale posiadających polski paszport, kto również miałby określać status takiego studenta. Objęcie takimi uprawnieniami dodatkowej grupy kształcących się - Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje danymi, jak liczna to grupa - wymagałoby dodatkowych nakładów finansowych z budżetu państwa.    Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada w swoim budżecie jedynie środki finansowe przeznaczone na świadczenia stypendialne na rzecz osób skierowanych za granicę przez ministerstwo na studia częściowe, staże i kursy, którym to osobom strona przyjmująca świadczeń tych nie zapewnia.    Pragnę nadmienić, że z chwilą wejścia Polski do Unii Europejskiej polscy studenci będą traktowani w jej państwach członkowskich na równi z obywatelami państw Unii Europejskiej, co spowoduje, iż poruszane w interpelacji kwestie trzeba będzie widzieć w zupełnie zmienionym kontekście. Jednocześnie informuję, że kwestia nostryfikacji dyplomów uzyskanych za granicą regulowana jest zarówno aktami wewnętrznymi, jak i umowami międzynarodowymi.    W załączeniu przesyłam informację dotyczącą podstaw prawnych uznawalności w Rzeczypospolitej Polskiej wykształcenia i stopni naukowych uzyskanych za granicą - stan aktualny i zamierzenia w tym zakresie.*)    Minister    Mirosław Handke    Warszawa, dnia 14 października 1998 r.