Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie współfinansowania likwidacji szkód ekologicznych na terenie Zakładów Chemicznych Tarnowskie Góry

   Odpowiadając na interpelację posła na Sejm RP pana Krzysztofa Śmiei w sprawie współfinansowania likwidacji szkód ekologicznych na terenie Zakładów Chemicznych Tarnowskie Góry, uprzejmie informuję, co następuje:    Na podstawie ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej (DzU nr 106, poz. 497) wojewoda katowicki od października 1996 r. przejął zadania i kompetencje organu założycielskiego w stosunku do Zakładów Chemicznych Tarnowskie Góry w Tarnowskich Górach w likwidacji.    W świetle powyższego należy podkreślić, iż Ministerstwo Finansów nie współfinansuje likwidacji szkód ekologicznych na terenie zakładów Tarnowskie Góry, gdyż środki budżetowe przekazywane na ten cel znajdują się w części budżetowej wojewody katowickiego.    W trakcie opracowywania budżetu na 1998 r. Ministerstwo Finansów było informowane przez wojewodę katowickiego, iż koszty realizacji wybranego w drodze konkursu projektu ˝Utylizacja odpadów chemicznych i rekultywacja terenów skażonych Zakładów Chemicznych Tarnowskie Góry w Tarnowskich Górach w likwidacji do 2004 roku˝ szacuje się na ok. 100 mln zł. Postawione w stan likwidacji Zakłady Chemiczne Tarnowskie Góry nie są w stanie we własnym zakresie sfinansować kosztów związanych z likwidacją zagrożeń dla środowiska, spowodowanych składowaniem toksycznych odpadów na złożach wody pitnej dla aglomeracji Śląska.    W tej sytuacji Ministerstwo Finansów zajęło następujące stanowisko: Budżet państwa mógłby jedynie wspierać podstawowe źródła finansowania zadań określonych w ww. projekcie, a poszczególne obszary prac związanych z konkretną infrastrukturą powinny być finansowane z różnych źródeł krajowych (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie i gminne fundusze, EkoFundusz, agencje oraz inne fundacje ekologiczne) i zagranicznych.    W sytuacji konieczności poszukiwania dodatkowych źródeł finansowania zadań związanych z usuwaniem omawianych zagrożeń Ministerstwo Finansów zaproponowało utworzenie konsorcjum, którego zadaniem byłoby pozyskiwanie niezbędnych środków finansowych oraz finansowanie realizacji projektów. Ideę powołania konsorcjum poparł minister ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa, sugerując jednocześnie podjęcie wiodącej roli w jego ewentualnym utworzeniu przez wojewodę katowickiego jako organ założycielski zakładów.    W zakładach Tarnowskie Góry prowadzona jest tzw. skojarzona likwidacja, polegająca na likwidacji przedsiębiorstwa z art. 19 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, a także realizacji projektu budowlanego, i generalne wykonawstwo kompleksowego unieszkodliwiania odpadów chemicznych i rekultywacji terenów skażonych. We wrześniu rozstrzygnięty został przetarg na opracowanie i realizację tego projektu oraz podpisana stosowna umowa z generalnym wykonawcą - Przedsiębiorstwem Innowacyjno-Wdrożeniowym ˝Enpol˝ Sp. z o.o. w Gliwicach. Realizacja przedmiotu przetargu za kwotę ryczałtową 106 465 000 zł planowana jest do 30 czerwca 2000 r.    Wojewoda katowicki podjął ideę powołania stosownego konsorcjum, zamierza jednocześnie powołać zespół doradczo-nadzorczy ds. likwidacji zagrożeń ekologicznych spowodowanych działalnością Zakładów Chemicznych Tarnowskie Góry z udziałem przedstawicieli ministra finansów, ministra skarbu państwa, ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa, wojewody katowickiego jako organu założycielskiego przedsiębiorstwa, państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego oraz burmistrza miasta Tarnowskie Góry.    W związku z powyższym oraz faktem, iż skala możliwych do pozyskania środków finansowych z wymienionych w propozycji Ministerstwa Finansów źródeł jest w chwili obecnej trudna do oszacowania, trudno również określić potrzeby i wielkość udziału budżetu państwa w finansowaniu przedmiotowego przedsięwzięcia w latach 1999-2000. Ministerstwo Finansów wyraża nadzieję, iż powołanie konsorcjum przyczyni się do efektywnego pozyskiwania i racjonalnego wykorzystywania środków finansowych.    W ustawie budżetowej na rok 1997 w części 85/27: Województwo katowickie zaplanowało 8060 tys. zł na realizację programu usuwania szkód ekologicznych na terenie Zakładów Chemicznych Tarnowskie Góry. Taką samą kwotę przewidziano w projekcie budżetu na 1998 r.    Uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (DzU z 1994 r. nr 49, poz. 196 z późn. zm.) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie i gminne fundusze (a nie budżet państwa) otrzymują znaczące wpływy z tytułu opłat i kar pieniężnych wymierzanych i pobieranych od podmiotów gospodarczych z tytułu szkód ekologicznych i zanieczyszczenia środowiska. Stanowią one dochody tych funduszy i powinny być przeznaczone m.in. na:    - realizację przedsięwzięć związanych z gospodarczym wykorzystaniem oraz ze składowaniem odpadów (art. 88 pkt 5 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska - w odniesieniu do środków gminnych funduszy),    - dofinansowywanie działań polegających na zapobieganiu i likwidacji nadzwyczajnych zagrożeń środowiska (art. 88a pkt 2 ww. ustawy - w odniesieniu do zadań wojewódzkich funduszy),    - przyznawanie dotacji, szczególnie w przypadku realizacji większych zadań o zasięgu przekraczającym obszar jednego województwa (art. 88c pkt 2 ww. ustawy - w odniesieniu do zadań narodowego funduszu i wojewódzkich funduszy).    Zgodnie z planem finansowym Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rok 1997 (ustawa budżetowa na rok 1997 z dnia 21 lutego 1997 r.) dochody tego funduszu zaplanowano w kwocie 1 048 060 tys. zł, natomiast wydatki na poziomie 509 660 tys. zł, a przewidywany stan funduszu na koniec 1997 r. w wysokości 2 703 882 tys. zł.    Pragnę jeszcze raz podkreślić, iż głównym źródłem finansowania omawianego przedsięwzięcia powinny być środki ww. funduszy, utworzonych m.in. w tym celu, a zasilanych przede wszystkim wpływami z opłat i kar za gospodarcze korzystanie ze środowiska naturalnego. Budżet państwa może natomiast udzielić wsparcia finansowego w bardzo ograniczonym zakresie.    Podsekretarz stanu    Ryszard Pazura    Warszawa, dnia 12 grudnia 1997 r.