Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie operacji sprzedaży części zabezpieczenia obligacji Brady'ego

   Szanowny Panie Marszałku! W dniu 8 stycznia 2001 r. została zrealizowana sprzedaż zerokuponowych obligacji USA o wartości nominalnej około 1553,7 mln USD. Obligacje te, będąc własnością skarbu państwa, zdeponowane były w Banku Rezerw Federalnych w Nowym Jorku jako zabezpieczenie spłaty kapitału polskich obligacji Brady'ego. Po przedterminowym wykupie części obligacji Brady'ego w 1998 r. i 2000 r. zabezpieczające je obligacje zerokuponowe zostały zwolnione i Ministerstwo Finansów mogło dokonać ich sprzedaży. Ze sprzedaży, dokonanej na warunkach rynkowych, uzyskano ok. 438,9 mln USD, z czego kwota 241,7 mln USD stanowi dochód, a 197,2 mln USD - przychód budżetu państwa. Wpływy w walucie obcej (USD) zostały odsprzedane Narodowemu Bankowi Polskiemu. Ceny obligacji zerokuponowych o tak odległym terminie wykupu, jak sprzedawane przez Ministerstwo Finansów (2022-2023) są znacznie niższe od ich wartości nominalnej, ponieważ posiadaczom takich obligacji nie są wypłacane odsetki.    1. W momencie wpływu środków ze sprzedaży collaterali nie było możliwości ulokowania ich na rachunku walutowym w NBP. Zgodnie z porozumieniem z dnia 25 maja 2000 r. z NBP źródłem zasilania tego rachunku mogły być tylko środki z prywatyzacji w walutach obcych. W dniu 12 lutego 2001 r. zawarty został aneks, na mocy którego na rachunek walutowy będzie można kierować także inne wpływy w walutach obcych, między innymi wpływy z emisji obligacji zagranicznych lub sprzedaży papierów wartościowych stanowiących aktywa zagraniczne skarbu państwa. W momencie zamiany wpływów ze sprzedaży collaterali na złotówki na rachunku walutowym Ministerstwa Finansów w NBP znajdowały się środki wystarczające na dokonanie płatności zobowiązań zagranicznych w okresie pierwszych kilku miesięcy 2001 r.    2. Sprzedaż collaterali pozwoliła na uzyskanie około 990,9 mln zł dochodów budżetowych i 808,5 mln zł przychodów. Dochód ze sprzedaży collaterali zmniejszył więc poziom deficytu w styczniu, zaś przychody stanowiły źródło finansowania deficytu.    3. Sprzedaż collaterali w styczniu br. wynikała z potrzeb pożyczkowych budżetu państwa w I kwartale i ograniczeń związanych ze źródłami ich finansowania.    Potrzeby pożyczkowe budżetu państwa w I kwartale są bardzo duże i wynikają głównie z:    - wysokiego zaawansowania deficytu budżetowego w tym okresie (dochody budżetu państwa są niższe od średniorocznych, a wydatki wyższe),    - kumulacji płatności związanych z wykupem i obsługą długu (ten drugi element przyczynia się również do wielkości realizowanego deficytu - w I kwartale wydatki na obsługę długu krajowego wyniosą ok. 4,8 mld zł).    Dodatkowo od lutego bieżącego roku rozpoczynają się wypłaty rekompensat z tytułu większego niż założono w ustawie budżetowej na rok 2000 wzrostu inflacji.    Przy dużych potrzebach pożyczkowych budżetu państwa w I kwartale bieżącego roku wystąpiły jednocześnie ograniczenia związane ze źródłami ich finansowania. Do najważniejszych należy zaliczyć:    - brak zapewnionych istotnych wpływów z prywatyzacji w okresie I kwartału bieżącego roku,    - napięty limit kosztów obsługi długu krajowego w 2001 r. uniemożliwiający dalszy wzrost sprzedaży papierów skarbowych, których koszty obsługi poniesione zostaną jeszcze w 2001 r. (głównie bony skarbowe oraz obligacje stałokuponowe sprzedawane w styczniu bieżącego roku i obligacje 3-letnie sprzedawane osobom fizycznym),    - duże obciążena dla budżetu państwa z tytułu kosztów obsługi długu w 2002 r. ograniczające sprzedaż papierów skarbowych, których koszt obsługi zostanie w całości poniesiony w tymże roku (bony 52 tyg. i obligacje zerokuponowe).    W celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych w I kwartale bieżącego roku założono sprzedaż w I kwartale 2001 r. rekordowej puli obligacji hurtowych o wartości ok. 10 mld zł (wobec 5 mld zł sprzedanych w IV kwartale 2000 r.). Jednocześnie zwiększono sprzedaż bonów krótkoterminowych do granicy wyznaczonej przez limit kosztów obsługi długu (ok. 4 mld zł w I kwartale bieżącego roku wobec 0,9 mld zł w IV kwartale 2000 r.). Pomimo rekordowej sprzedaży papierów skarbowych zachowanie płynności budżetu państwa wymagało dokonania sprzedaży collaterali zgodnie z założeniami projektu ustawy budżetowej na 2001 r.    4. Sprzedaż środków walutowych z punktu widzenia polityki pieniężnej, za której realizację odpowiedzialny jest NBP, stanowi element niekorzystny, osłabiający działania podejmowane przez bank centralny w celu likwidacji nadpłynności sektora bankowego. Istniejąca nadpłynność utrudnia bezpośrednie oddziaływanie przez NBP na poziom stóp procentowych na rynku finansowym. Sprzedaż dewiz przesuwa w czasie likwidację nadpłynności sektora bankowego, gdyż powoduje wzrost podaży pieniądza, który powinien zostać ˝wysterylizowany˝ poprzez operacje otwartego rynku. Sterylizacja ta oznacza, że dodatkowe środki nie wpływają na rynek i nie oddziałują w znaczący sposób na procesy inflacyjne. Proces ten wspiera również budżet państwa poprzez utrzymywanie rezerwy gotówkowej i w formie lokat w NBP. Na koniec stycznia bieżącego roku poziom lokat w NBP wynosił 4,9 mld zł, a więc na poziomie wyższym niż wynikającym ze sprzedaży collaterali. Lokaty te zostały wykorzystane dla zachowania płynności budżetu państwa w I i II dekadzie lutego, lecz zakłada się ich odbudowywanie na koniec kolejnych miesięcy przy sukcesywnym wzroście do poziomu 5-6 mld zł.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Krzysztof Janusz Ners    Warszawa, dnia 14 lutego 2001 r.