Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji na rynku pracy na przykładzie woj. lubelskiego

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaniem przy piśmie z dnia 25 grudnia 2000 r. (znak: SPS-0202-5324/00) interpelacji pani poseł Izabelli Sierakowskiej w sprawie sytuacji na rynku pracy na przykładzie woj. lubelskiego uprzejmie informuję, co następuje:    1. Wzrost liczby bezrobotnych, jaki obserwujemy w ciągu ostatnich dwóch lat w Polsce, w tym także w woj. lubelskim, wynika przede wszystkim z następujących powodów:    - Przyspieszenia procesów restrukturyzacji gospodarki.    - Zwiększonego napływu absolwentów. Dały o sobie znać efekty wyżu demograficznego.    - Ujawnienia się osób pragnących poprzez status bezrobotnego uzyskać opłacanie z budżetu państwa składki na ubezpieczenie zdrowotne - w wielu przypadkach są to osoby zatrudnione w tzw. szarej strefie.    - Spadku tempa przyrostu liczby miejsc pracy, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz dużej fluktuacji zatrudnienia w tym sektorze, co w efekcie zwiększyło wypływ pracowników na rynek pracy. Było to spowodowane głównie czynnikami zewnętrznymi - np. kryzysem rosyjskim, a także nadmiernym fiskalizmem oraz (co bardzo podkreślają pracodawcy) małą elastycznością przepisów prawa pracy,    - ˝Wygaszania˝ pakietów socjalnych.    2. Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dysponentem Funduszu Pracy jest prezes Krajowego Urzędu Pracy. Z wyjaśnień przekazanych przez prezesa Krajowego Urzędu Pracy wynika, że podstawową przyczyną wypowiedzenia kontraktów przez prezesa Krajowego Urzędu Pracy było znaczne przekroczenie planowanych na 2000 r. w Funduszu Pracy kwot wypłat zasiłków oraz zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych, a także świadomość, że projekt budżetu Funduszu Pracy na rok 2001 na aktywne formy przeciwdziałania skutkom bezrobocia przewiduje kwotę wystarczającą praktycznie na ubiegłoroczne zobowiązania wymagalne. Podjęta przez prezesa Krajowego Urzędu Pracy decyzja wynikała z konieczności zastosowania w zaistniałych okolicznościach przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (DzU 1998, 155,1014, z późn. zm.), w szczególności zaś uwzględnienia treści cytowanych niżej artykułów:    28.1. ˝Wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonych w ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego i w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych˝.    26.1 i 26.2 ppkt 2: ˝... wydatki i rozchody - stanowią nieprzekraczalny limit ...˝, ˝... wydatki - mogą ulec zmianie, jeżeli: a) zrealizowano przychody wyższe od zaplanowanych, b) zmiana wydatków nie spowoduje zwiększenia dotacji z budżetu oraz nie zmniejszy wielkości planowanych wpłat do budżetu albo zysków oraz planowanego stanu środków na dzień 31 grudnia roku objętego planowaniem...˝ oraz    26,3: ˝Zmiany przychodów i wydatków, o których mowa w ust. 2, wymagają dokonania zmian w rocznym planie finansowym.˝    Jednocześnie pragnę nadmienić, że wypowiedzenie kontraktów dotyczy wszystkich powiatów w kraju, a nie tylko powiatów byłego woj. lubelskiego oraz wszystkich elementów kontraktów.    3. Finansowanie umów z pracodawcami następuje z Funduszu Pracy przyznanego starostom w formie limitów (w postaci algorytmu i kontraktu) obowiązujących w 2000 r. dla programów realizowanych w 2000 r. oraz z kwot Funduszu Pracy określonych w budżecie na 2001 r. dla programów kontynuowanych i rozpoczynanych w 2001 r. Ponadto starostowie mają do dyspozycji kwoty pochodzące ze spłat kapitału i odsetek od pożyczek udzielonych przed 1 stycznia 2000 r.    Stosowanie przepisów zawartych w ustawie o finansach publicznych powoduje, że z limitów danego roku można sfinansować jedynie zadania realizowane w tymże roku oraz zobowiązania wymagalne z roku poprzedzającego.    4. Skuteczną odpowiedzią na pogarszającą się sytuację na rynku pracy w Polsce w 2000 r. będzie konsekwentna realizacja przyjętego przez rząd w dniu 20 czerwca 2000r. ˝Narodowego planu działań na rzecz zatrudnienia na lata 2000-2001˝. Dokument ten należy traktować jako kompleksowy program zwalczania bezrobocia.    Priorytety ˝Narodowego planu (...)˝ są następujące:    - obniżenie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, ułatwienie procesów adaptacji przedsiębiorstw do zmieniających się wymagań rynku i zwiększenie mobilności pracowników,    - redukcja kosztów pracy,    - kontynuacja reformy systemu podatkowego w kierunku zmniejszenia obciążeń, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw,    - wdrożenie nowego modelu wspierania procesów restrukturyzacji zatrudnienia poprzez zaniechanie polityki dezaktywizacji osób starszych, zwiększenie nacisku na wspomaganie alternatywnych miejsc pracy oraz poprawę kwalifikacji odchodzących młodszych, bardziej mobilnych pracowników,    - stosowanie aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu opartych o indywidualne i grupowe programy aktywizacji zawodowej i aktywne pośrednictwo pracy,    - zracjonalizowanie sposobu rozdziału kompetencji poszczególnych organów administracji publicznej w realizacji polityki rynku pracy. Istnieje pilna potrzeba przekazania samorządowi województwa kompetencji do organizowania i współfinansowania aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu, zaś wojewodom zadań związanych z kontrolą legalności zatrudnienia i wydawaniem zgody na zatrudnienie cudzoziemców,    - preferowanie projektów z obszaru rozwoju zasobów ludzkich w programowaniu środków pomocowych,    - wdrożenie w Polsce nowego modelu kształcenia ustawicznego opartego o zasady gospodarki rynkowej, z zapewnieniem współdecydowania partnerów społecznych o wyborze kierunków kształcenia oraz wsparcia finansowego budżetu państwa.    Przewidziane w ˝Narodowym planie (...)˝ działania powinny zahamować wzrost bezrobocia w 2001 r., a następnie umożliwić jego obniżenie.    5. Przewiduje się znowelizowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1999 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Funduszu Pracy samorządom wojewódzkim i powiatowym. Nowelizacja ta będzie miała na celu optymalny podział środków Funduszu Pracy, w tym także ustalenie odpowiedniej do posiadanej kwoty tego funduszu rezerwy prezesa Krajowego Urzędu Pracy. Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę, że podział środków Funduszu Pracy na aktywne programy rynku pracy musi uwzględniać ich efektywność.    6. Rząd w 2001 r. będzie czynił usilne starania, aby wyeliminować opóźnienia w przekazywaniu środków z Funduszu Pracy na finansowanie programów rynku pracy. Należy jednak mieć świadomość, że o stopniu finansowania poszczególnych celów i zadań z Funduszu Pracy zadecyduje parlament po rozpatrzeniu i przyjęciu ustawy budżetowej na rok 2001.    Informując o powyższych działaniach rządu, pragnę wyrazić przekonanie, że działania te pozwolą na prozatrudnieniowy rozwój gospodarczy kraju, w tym także woj. lubelskiego oraz efektywne wykorzystanie środków Funduszu Pracy na aktywne programy rynku pracy, umożliwiając trwałe ograniczenie bezrobocia.    Z szacunkiem    Minister    Longin Komołowski    Warszawa, dnia 26 stycznia 2001 r.