Debaty sejmoweXIX Kadencja

Interpelacja w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności karnej wszystkich sprawców represji po protestach robotników w czerwcu 1976 r.

   Przed Sądem Rejonowym w Radomiu toczy się proces niektórych sprawców represji po proteście radomskich robotników w dniu 25 czerwca 1976 r. Na ławie oskarżonych zasiadło trzech byłych funkcjonariuszy radomskiej milicji i były naczelnik aresztu w Radomiu. Dotychczas nie oskarżono żadnego przedstawiciela ówczesnej administracji rządowej i żadnego funkcjonariusza komunistycznej partii, zarówno szczebla wojewódzkiego, jak też centralnego. W przekonaniu powszechnym społeczeństwa nie wszyscy winni tragicznych represji w Radomiu zasiedli na ławie oskarżonych. Takie wybiórcze i ograniczone zestawienie ławy oskarżonych z pewnością nie służy budowaniu poczucia sprawiedliwości społecznej. Dla zmiany klimatu wokół toczącego się procesu konieczne jest wyjaśnienie szerszego tła wydarzeń, zarówno poprzedzających czerwcowy protest, jak i tych, które nastąpiły później. Aktualnie należałoby moim zdaniem powołać biegłych historyków i politologów, którzy naświetliliby tło protestu ˝Czerwiec'76˝, tak aby można było jednoznacznie oddzielić rzeczywistych uczestników protestu od politycznych prowokatorów i osób, które przy tej okazji popełniały zwykle przestępstwa. Brak takiej oceny oraz fakt, że zarówno ówczesne przepisy, jak i obecnie obowiązujące prawo o zgromadzeniach zabraniają zachowania się sprzecznego z ich treścią, a także przepisami Kodeksu karnego zakazującymi niszczenia mienia, znieważania i atakowania funkcjonariuszy, wykorzystywane są cynicznie przez oskarżonych niepoczuwających się do winy za stosowane zbrodnicze represje. Powinno się również określić stopień odpowiedzialności za represje ówczesnych pracowników wymiaru sprawiedliwości, a szczególnie prokuratorów, którzy najczęściej kierowali akty oskarżenia do sądów i nadzorowali dochodzenia prowadzone przez funkcjonariuszy milicji.    W związku z powyższym proszę panią minister o odpowiedź na następujące pytania:    1. Jakimi przesłankami kierowano się, ˝zestawiając˝ ławę oskarżonych w procesie radomskim, i dlaczego zasiedli na niej tylko niektórzy byli funkcjonariusze, i to jedynie radomskiej milicji i Służby Więziennej?    2. Kiedy przewiduje się wyjaśnienie dla potrzeb toczącego się procesu szerszego tła robotniczego protestu ˝Czerwiec'76˝, uwzględniającego odpowiedzialność polityczną organów władzy, także centralnych, i kto się tym zajmuje?    3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości ma rozeznanie o rozmiarach represji w czerwcu 1976 r. i dotychczasowych formach pomocy ludziom skrzywdzonym?    Z wyrazami szacunku    Poseł Jan Rejczak    Warszawa, dnia 17 lutego 2000 r.