Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie statusu edukacji europejskiej w polskim szkolnictwie

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posłanki Izabelli Sierakowskiej w sprawie statusu edukacji europejskiej w polskim szkolnictwie, uprzejmie informuję:    I. W ramach trwającego od kilku lat procesu integracji Polski z Unią Europejską Ministerstwo Edukacji Narodowej czyniło i obecnie czyni starania o właściwe usytuowanie kwestii edukacji proeuropejskiej na wszystkich etapach kształcenia. Świadczą o tym m.in. zapisy w najważniejszych aktach prawnych w państwie. Zarówno w Konstytucji RP, jak i dwóch podstawowych ustawach dotyczących szkolnictwa, tj. w ustawie z dnia 7 września 1991 r. (tekst jednolity z 1996 r. DzU nr 67, poz. 329 z późn.zm.) oraz ustawie z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (DzU nr 65, poz. 385 z późn. zm.).    II. Doceniając znaczenie przygotowania dzieci i młodzieży do funkcjonowania w społeczeństwie Unii Europejskiej, społeczeństwie informatycznym, w którym ważną rolę odgrywa znajomość języków obcych, wychowanie w poczuciu tożsamości narodowej, tolerancji wobec innych narodowości i kultur, Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło szereg ważnych działań. Do nich należą:    1) wprowadzenie w szkole podstawowej (od klasy IV do VI) nauki języka obcego w wymiarze 8 godzin, w gimnazjum 9 godzin, natomiast w liceum profilowanym - w opracowywanym projekcie ramowego planu nauczania 10 godzin I języka obcego oraz 6 godzin II języka. Planowany II etap reformy zakłada organizację nauczania w liceum sprzyjającą porównywalności świadectw w ramach Unii Europejskiej.    2) zrealizowaniu programu ˝Pracownia internetowa w każdej szkole˝, natomiast obecnie - w związku z wprowadzonym nowym typem szkoły - realizowanie programu ˝Pracownia internetowa w każdym gimnazjum˝.    3) wdrożenie w ramach I etapu reformy systemu edukacji ścieżek edukacyjnych. Ścieżki edukacyjne: edukacja europejska, edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie, edukacja czytelnicza i medialna umożliwiają znacznie szersze ujęcie tematyki europejskiej - na tym etapie kształcenia - niż wprowadzenie jednego przedmiotu o tej nazwie.    4) od 9 lat Ministerstwo Edukacji Narodowej jest organizatorem Europejskiego Konkursu Szkolnego ˝Europa w szkole˝, którego celem jest krzewienie idei zjednoczonej Europy, włączanie dzieci i młodzieży w kształtowanie ogólnoeuropejskich wartości, wykorzystanie kultury jako uniwersalnego środka porozumienia. W konkursie tym bierze udział znaczna liczba szkół, stale rosnąca liczba uczniów - w zakończonej dziewiątej edycji - kilkadziesiąt tysięcy.    Od roku szkolnego 2000/2001 Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z Wydziałem Politologii Uniwersytetu Szczecińskiego przystępuje do organizacji Ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej. Obecnie przygotowywana jest dokumentacja programowo-organizacyjna.    W II etapie kształcenia ministerstwo zaproponowało utrzymanie ścieżek edukacyjnych, m.in. edukację europejską i edukację medialną. W szkołach zawodowych natomiast w bloku humanistyczno-społecznym uwzględniono w treściach tematykę Unii Europejskiej.    5) w ramach II etapu reformy planowane jest wprowadzenie zarówno w liceach profilowanych, jak i szkołach zawodowych przedmiotu ˝przedsiębiorczość˝, którego celem jest umiejętność zaplanowania własnej ścieżki zawodowej oraz rozwijanie zainteresowań zjawiskami i mechanizmami gospodarczymi. Nabyte w ramach wymienionego przedmiotu umiejętności umożliwią uczniowi w przyszłości większą elastyczność w poszukiwaniu zatrudnienia.    III. Odnosząc się do przywołanego przez panią przykładu Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie, uprzejmie informuję, że uczelnie jako jednostki autonomiczne samodzielnie decydują o rodzajach specjalności, które tworzą na poszczególnych kierunkach, ich nazwach oraz planach i programach kształcenia. W stosunku do szkół wyższych ministerstwo nie ma żadnych uprawnień w tych zakresie.    Podstawą właściwej realizacji wymienionych wyżej zadań jest nauczyciel. Dlatego też minister edukacji narodowej w 1998 r. ustanowił granty edukacyjne, przeznaczone na szkolenie przygotowujące nauczycieli do realizacji zadań wynikających z reformy. W pierwszym roku realizacji tego zadania wymienione środki finansowe przyznawane były centralnie. W 1999 r. minister edukacji narodowej, chcąc uwzględnić specyfikę poszczególnych województw, przekazał znaczną część środków finansowych do władz samorządowych. Minister edukacji narodowej, podejmując decyzję o uruchomieniu grantów edukacyjnych miał prawo ogłosić listę priorytetowych - dla reformy edukacyjnej - obszarów tematycznych dla kształcenia ustawicznego nauczycieli. Centralne granty edukacyjne przeznaczone są na studia podyplomowe dla uczelni państwowych pozostających pod nadzorem ministra edukacji narodowej. O granty edukacyjne natomiast mogą ubiegać się m.in. publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli, zakłady kształcenia nauczycieli, organizacje i instytucje pozarządowe oraz szkoły wyższe, dla których minister edukacji narodowej nie jest organem prowadzącym. W ramach wymienionych grantów realizowane są liczne szkolenia obejmujące tematykę edukacji europejskiej.    W bieżącym roku ministerstwo ogłosiło w ramach programu ˝Pozyskiwanie deficytowej kadry nauczycielskiej na obszarach wiejskich˝program ˝Doskonalenie nauczycieli małych gmin w zakresie języków obcych˝. Adresatami programu są szkoły z gmin wiejskich (do 5000 mieszkańców).    W roku szkolnym 2000/2001 zostanie skierowany do szkół zeszyt Biblioteczki Reformy dotyczącej edukacji europejskiej, zawierający materiały programowe, informacyjne i metodyczne. W trakcie przygotowywania jest także większa publikacja na ten temat. Obydwa wydawnictwa zostaną bezpłatnie udostępnione szkołom, bibliotekom pedagogicznym, nadzorowi i doradztwu pedagogicznemu szkół.    Ponadto Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli podległy ministerstwu realizuje projekty z zakresu edukacji europejskiej. Na przestrzeni kilku ostatnich lat w CODN zrealizowano 19 międzynarodowych programów edukacyjnych, w których ośrodek był współorganizatorem m.in. program PHARE-SIERRA-PEIE ˝Europa na co dzień˝, PHARE-APPLE ˝Europa - twoja długoterminowa lokata˝, program ˝Integrująca się Europa˝, program ˝Szkoła ośrodkiem działań europejskich˝, ˝Edukacja europejska w gminie˝. Warsztaty ˝Wiedza o Europie w nauczaniu początkowym˝, ˝Polska w Europie Środkowej - problemy i perspektywy współpracy˝. W ramach wymienionych programów zostały opracowane i wydane podręczniki (m.in. ˝Europa - twoja długoterminowe lokata˝, ˝Partnerzy - Polacy i Niemcy w nowej Europie˝, ˝Sąsiedzi - Polska i Ukraina w Europie˝), a także zostali przeszkoleni nauczyciele (w tym prowadzący ˝Kluby Europejskie˝), doradcy metodyczni i konsultanci.    Uprzejmie dziękując pani posłance za zainteresowanie kwestią przygotowywania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej młodzieży do funkcjonowania w Unii Europejskiej, informuję, że w ramach ogłoszonego rozpoczęcia II etapu reformy oczekujemy do końca lipca br. na uwagi i propozycje środowiska. W załączeniu przekazuję zatem materiał zawierający koncepcję Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie reformy szkolnictwa ponadgimnazjajnego.*)    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Irena Dzierzgowska    Warszawa, dnia 20 lipca 2000 r.