Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie narastających zobowiązań skarbu państwa w związku z reformą ubezpieczeń społecznych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją poseł Anny Sobeckiej, przesłaną przy piśmie z dnia 15 lutego br., SPS-0202-654/02, w sprawie narastających zobowiązań skarbu państwa w związku z reformą ubezpieczeń społecznych - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów - uprzejmie informuję, że podzielam opinię o konieczności uregulowania kwestii ubezpieczenia emerytalnego i rentowego żołnierzy i funkcjonariuszy odchodzących ze służby po 1998 r. bez prawa do wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych.    Od 1999 r. obowiązuje w Polsce nowy system ubezpieczeń społecznych, który objął żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb paramilitarnych, którzy wstąpili do służby po 1 stycznia 1999 r. Te osoby nabędą prawo do emerytury lub renty na zasadach określonych w ustawie z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118, ze zm.). W ich przypadku nie ma żadnego problemu z ustaleniem wysokości emerytury, ponieważ składka emerytalna jest opłacona za cały okres służby przypadający po 1 stycznia 1999 r.    Podniesiony przez panią poseł problem sprowadza się w istocie do konieczności uregulowania sprawy opłacenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za okresy pozostawania w służbie przypadające po dniu 31 grudnia 1998 r. za tych żołnierzy i funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie nowego systemu ubezpieczeń społecznych (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) pozostawali w służbie, jednakże po tej dacie zostali z niej zwolnieni bez prawa do emerytury lub renty wojskowej (w chwili zwolnienia nie spełniali warunków wymaganych do uzyskania wojskowej emerytury lub renty).    W takich przypadkach byli żołnierze zawodowi i funkcjonariusze - już jako osoby cywilne - uzyskają emeryturę lub rentę z systemu ubezpieczenia społecznego, a więc na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118, ze zm.).    W nowym systemie emerytalnym obowiązuje zasada, że okresy pracy i służby wojskowej przebyte po 1998 r. będą miały wpływ na wysokość emerytury, jeżeli były za nie opłacone składki ubezpieczeniowe. Podstawą obliczenia emerytury według nowych zasad jest bowiem zwaloryzowana suma składek wpłaconych na ubezpieczenie emerytalne po 1998 r. i kapitału początkowego za staż ubezpieczeniowy przed 1999 r.    Okres służby przypadający do końca 1998 r. uwzględnia się przy obliczaniu kapitału początkowego, bo jest to okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 stawy o emeryturach i rentach z FUS.    Za okres służby po 1998 r. żołnierza zawodowego (funkcjonariusza), który w momencie zwolnienia nie nabył prawa do ˝mundurowej˝ emerytury lub renty, należałoby zatem opłacić (z mocą wsteczną) składkę ubezpieczeniową. Problem ten (tzn. jaki organ, z jakich środków i wg jakich zasad opłaca składkę ubezpieczeniową za zwalnianych żołnierzy zawodowych) nie został dotychczas uregulowany.    Ustawowe rozwiązanie tego problemu jest bardzo ważne, ponieważ ze względu na restrukturyzację armii, ze zmianami w liczebności wojsk, może on dotyczyć wielu tysięcy żołnierzy zawodowych zwalnianych ze służby bez uprawnień do wojskowych świadczeń emerytalnych.    Dla zapewnienia żołnierzom zawodowym zwalnianym ze służby wojskowej po 1998 r. pełnych uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych z systemu ubezpieczeniowego należałoby sprawę opłacenia składek za okresy służby wojskowej przypadające na okres po 1998 r. uregulować w podobny sposób, w jaki taką samą sprawę uregulowano w stosunku do sędziów, z którymi rozwiązano stosunek służbowy, a którzy nie uzyskali prawa do uposażenia w stanie spoczynku.    Zgodnie z art. 781 § 2 ustawy z dnia 20.06.1985 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (DzU z 1994 r. nr 7, poz. 25) w razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku służbowego w sposób, o którym mowa w art. 59 § 1 i 2 oraz art. 60 § 1 tej ustawy, od wynagrodzenia wypłacanego sędziemu w okresie służby, od którego nie odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne, przekazuje się składkę do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przewidzianą za ten okres w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. W takich przypadkach obowiązek odprowadzenia składki spoczywa na resorcie sprawiedliwości.    Przedstawiając powyższe, pragnę poinformować, że stosowane już zasady opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za sędziów, z którymi rozwiązano stosunek służby, były przekazane do rozważenia ministrowi obrony narodowej w celu ewentualnego ich wykorzystania do rozwiązania problemu opłacenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za omawianą grupę byłych żołnierzy zawodowych.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Krzysztof Pater    Warszawa, dnia 4 marca 2002 r.