Debaty sejmoweXIX Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie skutków opóźnień w realizacji Programu Spójności Gospodarczej i Społecznej PHARE 2000

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację (znak SPS-0202-821/02) posła pana Marka Zagórskiego w sprawie opóźnień w realizacji Programu Phare 2000 Spójność Społeczna i Gospodarcza w części dotyczącej projektu ˝Rozwój małych i średnich przedsiębiorstw˝, przekazuję następującą informację.    Powyższy program jest pierwszym programem Phare nowej orientacji dotyczącym rozwoju regionalnego. Jego misją jest wypracowanie mechanizmów wykorzystania unijnych środków pomocowych przeznaczonych na cele polityki spójności ekonomiczno-społecznej.    Procedury uruchamiania Phare 2000 SSG są niezwykle złożone, co wynika m.in. z szerokiej problematyki, jakiej program dotyczy i związanej z tym różnorodności projektów, dużej liczby podmiotów uczestniczących w jego wdrażaniu oraz beneficjentów.    Uruchomienie podkomponentu dotyczącego wsparcia sektora MSP musiało być poprzedzone wykonaniem innych zadań, zgodnie z zapisami dokumentacji programowej - Memorandum Finansowego i fiszek projektowych. Memorandum zostało podpisane dopiero 24.12.2000 r. Prace podjęto od początku 2001 r., a ich trudność wynikała m.in. z braku doświadczeń oraz gotowych wzorców w obszarze polityki regionalnej.    W maju 2001 r. Komitet Integracji Europejskiej zatwierdził dokument pn. ˝System wdrażania Programu Spójności Społecznej i Gospodarczej - Phare 2000˝, w którym dokonano podziału kompetencji, ustalono zasady współpracy podmiotów zaangażowanych w realizację programu oraz określono sposoby wykonania poszczególnych projektów.    Zgodnie z przyjętym systemem wdrażania, dokumenty i procedury przyznawania dotacji dla małych i średnich przedsiębiorców powinny być skonsultowane z urzędami wojewódzkimi, urzędami marszałkowskimi oraz regionalnymi instytucjami finansującymi.    RIF-y, czyli tzw. okienka, które będą realizowały na szczeblu regionalnym zadania na rzecz MSP, zostały wybrane w drugiej połowie ubiegłego roku (sierpień - wrzesień). Natomiast w październiku i listopadzie wszystkie te ośrodki zostały poddane audytowi, którego celem była ocena ich zdolności do pełnienia roli RIF.    W efekcie przeprowadzonych konsultacji przygotowano dokumentację wdrożeniową do wszystkich komponentów wsparcia MSP, która następnie zgodnie z obowiązującym systemem została przekazana do akceptacji przedstawicielstwu Komisji Europejskiej w Polsce. Po zapoznaniu się z materiałami przedstawicielstwo wyraziło swoje stanowisko co do konieczności ujednolicenia dokumentacji dotyczącej krajowych i regionalnych projektów dla MSP, za realizację których odpowiadają dwie jednostki wdrożeniowe - Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Polska Agencja Rozwoju Regionalnego. Na podstawie tej opinii dokonano weryfikacji dokumentacji i aktualnie jest ona przygotowywana do ponownego przekazania do akceptacji. Po zatwierdzeniu materiałów wdrożeniowych możliwe będzie natychmiastowe uruchomienie projektów, czyli rozpoczęcie przyjmowania od zainteresowanych przedsiębiorców wniosków o dotację oraz podpisywanie z nimi umów.    Zgodnie z harmonogramem realizacji programu ostateczny termin kontraktacji, tj. zawierania umów z beneficjentami, mija 30 listopada 2002 r. W związku z tym w chwili obecnej nie istnieje jeszcze zagrożenie wykorzystania środków na dotacje dla małych i średnich przedsiębiorców.    W ubiegłym roku były prowadzone, poza wyżej omówionymi, działania mające na celu właściwe przygotowanie regionalnych instytucji finansujących do wypełniania powierzonych im zadań oraz zmierzające do podnoszenia jakości świadczonych przez nie usług. Temu celowi miał służyć także niezależny audyt (o którym mowa powyżej), który pozwalał na dokładną analizę systemu funkcjonowania tych instytucji. W jego wyniku ośrodkom, które zostały pozytywnie ocenione (zaledwie trzy instytucje uzyskały negatywną opinię), przedstawiono propozycje działań korygujących i zapobiegawczych, podjęcie których przyczyniłoby się do polepszenia czy usprawnienia ich funkcjonowania.    Dokonana przez audytora ocena posłużyła również jako podstawa do prac nad projektem pomocy technicznej dla RIF-ów, obejmujących wsparcie doradczo-szkoleniowe oraz pakiet inwestycyjny, który jest aktualnie przygotowywany w ramach programu Phare 2000 ˝Rozwój krajowych MSP˝. Z RIF-ami utrzymywane są stałe kontakty, organizowane są spotkania, które dają możliwość bezpośredniej wymiany informacji, jak również omówienia problemów i wątpliwości związanych z wykonywaniem powierzonych im zadań.    Jeśli chodzi o kompleksową ocenę współpracy z regionalnymi instytucjami finansującymi, to będzie można jej dokonać dopiero po uruchomieniu projektów i podjęciu wspólnych działań przy realizacji poszczególnych zadań Programu Phare 2000 Spójność Społeczno-Gospodarcza.    Z poważaniem    Minister    Jacek Piechota    Warszawa, dnia 2 kwietnia 2002 r.