Debaty sejmoweXIX Kadencja

Interpelacja w sprawie inicjatywy legislacyjnej rządu zmierzającej do opracowania i przedłożenia Sejmowi projektu ustawy o stanowieniu prawa lub o stanowieniu ustaw

   Szanowny Panie Premierze! Powyższą interpelację pozwalamy sobie zaadresować na pana ręce, ponieważ zagadnienie, które podejmujemy, powinno być uregulowane przez osoby i instytucje wysoce profesjonalne, w drodze wnikliwej konsultacji prawnej uwzględniającej cały mechanizm stanowienia prawa oraz uwzględniającej aspekt materii konstytucyjnej. Zatem kancelaria premiera stanowi właściwą instytucję, do której kierujemy zagadnienie w niniejszym wystąpieniu.    Od kilku lat w naszym kraju, w nowych warunkach ustrojowych trwa intensywna praca legislacyjna rządu i parlamentu przystosowująca polskie prawo do kanonów europejskich, a także zasad ustrojowych związanych z państwem demokratycznym oraz gospodarką rynkową. W ostatnim czasie intensywność prac legislacyjnych zwiększyły wprowadzone reformy systemowe w zakresie administracji publicznej, oświaty, służby zdrowia i ubezpieczeń społecznych.    Od 1997 r. obowiązuje nowa Konstytucja RP, która w sposób ogólny i strukturalny reguluje postępowanie legislacyjne odpowiednich organów państwa, szczególnie parlamentu.    Jednak, jak do tej pory, nie ma jednolitego aktu prawnego w randze ustawy, który w sposób spójny i kompleksowy określiłby zasady i uwarunkowania ustrojowe tworzenia prawa. Zasadność przyjęcia takiej ustawy wydaje się oczywista - niestety obecnie, gdy przyjmuje się bardzo dużo ustaw i aktów wykonawczych, istnieje sporo dowolności i nieścisłości w sposobie i zasadach ich tworzenia. Dlatego jakość aktów prawnych bywa nie najlepsza, często sprzeczna z intencjami innych ustaw, regulująca podobną materię, niestety zbyt często wykraczającą poza obwarowania konstytucyjne, o czym świadczą liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.    Uściślając powyższe zjawiska, można dodać, że:    - Znaczna część projektów ustaw wnoszona pod obrady Sejmu RP z inicjatywy posłów nie jest dobrze przygotowana prawnie, nie uwzględnia skutków finansowych państwa, bywa wadliwa konstrukcyjnie. Wydaje się niezbędne powołanie instytucji, która takie zjawiska zlikwiduje, np. organ, który przygotuje w zapisie odpowiedni projekt ustawy na wniosek i przy sugestii grupy posłów wnioskodawców, a następnie dobrze przygotowany projekt ustawy trafi do laski marszałkowskiej, właśnie za aprobatą ww. posłów.    - Podobna sytuacja dotyczy konstytucyjności wnoszonych i uchwalanych projektów ustaw. Być może należałoby powołać specjalną stałą komisję, która pod tym względem wstępnie badałaby konstytucyjność tworzonego prawa i wydawałaby w tej sprawie opinię łącznie z projektem wnoszonym pod obrady Sejmu RP itd.    - Również ingerencja jednych ustaw w drugie ustawy wydaje się zbyt dowolna, co czasami wprowadza ustawowe sprzeczności, a później nieład w wykonywaniu takiego prawa.    Myślimy, że przydałby się centralny rejestr obowiązujących ustaw i aktów wykonawczych, w którym również dbano by o koordynację umieszczonych w różnych aktach prawnych określonych zapisów, aby wykluczyć ewentualne sprzeczności lub niepotrzebną ingerencję ustawową w podobną materię dwoma lub trzema ustawami lub rozporządzeniami.    Z pewnością jest wiele innych problemów i zjawisk negatywnych pojawiających się w procesie tworzenia prawa. Jesteśmy przekonani, że jest potrzebne uregulowanie zasad i obwarowań prawnych w jednej ustawie, która uporządkowałaby ww. proces oraz uściśliłaby prawidłowe stanowienie prawa w Polsce. Jesteśmy w przededniu wprowadzonych przez Konstytucję RP ostatecznych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w sprawach konstytucyjności przyjmowanych ustaw, dlatego problem jakości stanowionego prawa jest ważny i zasadny. W Europie są znane przypadki takich ustaw, które w praktyce się sprawdzają.    Zatem prosimy o odpowiedź na pytania:    1. Czy rząd widzi potrzebę ustawowego unormowania zasad i sposobu stanowienia prawa?    2. Czy trwają prace legislacyjne w tej sprawie? Jeżeli tak, to kiedy ewentualny projekt ustawy byłby przekazany do parlamentu przez pana premiera?    Poseł Marek Dyduch,    Marek Wikiński    i Małgorzata Okońska-Zaremba    Warszawa, dnia 3 grudnia 1998 r.