Debaty sejmoweXIX Kadencja

Interpelacja w sprawie trudności z realizacją niektórych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz pomocą publiczną dla przedsiębiorców w związku z zatrudnieniem bezrobotnych

   Szanowny Panie Ministrze! Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dniem 1 czerwca 2004 r. zastąpiła ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W trakcie procedur legislacyjnych w parlamencie wielokrotnie podkreślano zalety rozwiązań proponowanych w nowej ustawie. Jako najistotniejszą wskazano całkowitą zmianę filozofii działań służb zajmujących się problemem bezrobocia i organizowania rynku pracy. To wszystko znalazło zdecydowane poparcie podczas głosowania u większości posłów zarówno klubów koalicyjnych, jak i opozycji.    Tymczasem bezpośrednio po wejściu nowej ustawy w życie pojawiło się szereg trudności interpretacyjnych oraz wynikających z braku odpowiednich rozporządzeń czy też innych przepisów wykonawczych.    Dyrektorzy powiatowych urzędów pracy informują, że największe problemy przy stosowaniu przepisów nowej ustawy sprawiają:    1. Brak rozporządzeń wykonawczych do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, głównie rozporządzenia dotyczącego prac interwencyjnych i robót publicznych oraz dotacji dla osób bezrobotnych i pracodawców, bez których nie można podejmować działań aktywizujących wskazanych w ustawie.    2. Niespójność przepisów dotyczących udziału osób bezrobotnych w programach robót publicznych i prac interwencyjnych, finansowania szkoleń z Funduszu Pracy rencistom szkoleniowym:    - w rozdziale 10 Usługi rynku pracy wyszczególniono kategorie osób bezrobotnych, do których kierowane są programy prac interwencyjnych i robót publicznych. Natomiast w przepisach przejściowych (rozdział 22) art. 140 wskazuje, iż z robót publicznych mogą korzystać wszystkie osoby bezrobotne do dnia 31.12.2005 r. Dlaczego do prac interwencyjnych należy kierować bezrobotnych wymienionych w art. 49 ustawy, a do robót publicznych wszystkie osoby bezrobotne?    - nowy przepis ustawy - art. 40 - wskazuje, iż starosta finansuje z Funduszu Pracy szkolenia dla osób pobierających rentę szkoleniową. Dotychczas działania te były finansowane ze środków PFRON - niespójność w tym zakresie. Osoby pobierające rentę szkoleniową zarejestrowane są w PUP jako osoby poszukujące pracy. Art. 43 ustawy regulujący sprawę finansowania szkoleń osób poszukujących pracy nie zawiera tej grupy beneficjentów.    3. Nieprecyzyjna definicja pojęcia pracodawcy - w myśl art. 2 ust. 1 pkt 25 pracodawca: oznacza to jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej 1 pracownika. Co należy rozumieć przez stwierdzenie: mają zamiar zatrudnić?    4. Niezgodność dokumentów programowych Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Rozwój zasobów ludzkich˝ z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.    5. Brak przepisów wykonawczych dotyczących pomocy publicznej dla przedsiębiorców, brak wzorów dokumentów ujednoliconych w skali kraju, brak jasno określonych procedur postępowania przy udzielaniu pomocy publicznej.    6. Pomoc publiczna dla przedsiębiorców, w formach wynikających z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, była udzielana na podstawie programów pomocowych zatwierdzonych przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w opinii dotyczącej zgodności programu z ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177 z 2000 r.). Programy pomocowe obowiązywały do 30 kwietnia 2004 r.    Po dniu przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, zgodnie z art. 46a ust. 2 ustawy z dnia 19 września 2003 r. o zmianie ustawy o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 189, poz. 1850 z 2003 r.), ˝programy pomocowe powinny mieć formę aktów normatywnych i zawierać podstawę prawną udzielania pomocy oraz określać szczegółowe warunki jej udzielania˝.    Po dniu 1 maja 2004 r. do pomocy publicznej miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy na zatrudnienie, których stosowanie zwalnia z obowiązku wystąpienia o wydanie opinii o projekcie umowy, która będzie stanowić podstawę udzielania pomocy państwa (wydane na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 września 2003 r.). Umowy podpisywane w okresie od 1.05.2004 r. do 31.05.2004 r. na bazie poprzedniej ustawy o zatrudnieniu mogą być realizowane zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem (w ramach tzw. wyłączenia grupowego) do momentu wejścia w życie nowej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.    Od dnia 1.06.2004 r. powiatowe urzędy pracy udzielają pomocy publicznej na podstawie nowej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. Nr 123, poz. 1291), która uchyliła ustawę z dnia 27 lipca 2002 r.    Z wyjaśnień Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wynika, że udzielanie pomocy przedsiębiorcom może nastąpić w ramach:    - pomocy de minimis (która nie podlega notyfikacji do Komisji Europejskiej - co nie zawsze jest korzystne z punktu widzenia interesów i możliwości przedsiębiorcy),    - innej pomocy niż de minimis (pomoc indywidualna).    Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 30 kwietnia o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej Urząd Pracy (jako podmiot udzielający pomocy) występuje do prezesa UOKiK o wydanie opinii do projektu pomocy indywidualnej (umowy) i jej notyfikację do Komisji Europejskiej (postępowanie nodyfikacyjne może trwać kilkanaście miesięcy).    Z wyjaśnień UOKiK wynika, że fundusze strukturalne podlegają odrębnej procedurze monitorowania przez Komisję Europejską i dla prac interwencyjnych dofinansowanych z EFS zostało przedstawione założenie, że pomoc będzie udzielana na zasadach wyłączenia grupowego określonego przepisami rozporządzenia 2204/2002. Tym samym nie mogą być zawierane umowy na zasadach ˝de minimis˝. Dlatego dla działań realizowanych w ramach SPO RZL potrzebna jest zgoda Komisji Europejskiej na pomoc indywidualną lub ukazanie się i wejście w życie nowego rozporządzenia w sprawie organizowania prac interwencyjnych do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.    Odmienne stanowisko przedstawia Ministerstwo Gospodarki i Pracy. Z pisma MGiP nr DZF-I-9400-KG/04 wynika, że do momentu wydania rozporządzeń do ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 149) urzędy pracy powinny stosować w stosunku do prac interwencyjnych przepisy przejściowe.    Ponadto powiatowe urzędy pracy podpisały z wojewódzkimi urzędami pracy porozumienia w sprawie realizacji projektów finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działań 1.2 i 1.3 Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Rozwój zasobów ludzkich˝, których wdrażanie określono do dnia 31 grudnia 2004 r. Na spotkaniu w dniu 1.07.2004 r. w Ministerstwie Gospodarki i Pracy pracownik ministerstwa przekazał informację o niezawieraniu umów w ramach EFS do czasu wejścia w życie rozporządzeń do ustawy. Z informacji uzyskanych od pracownika ministerstwa wynikało, iż umowy zawarte z pracodawcami na realizację prac interwencyjnych (w ramach pomocy indywidualnej) wymagałyby notyfikacji Komisji Europejskiej.    Interpretacja przepisów przedstawiona przez UOKiK - mówiąca o tym, że nie ma podstawy prawnej do zawierania umów - stawia pod znakiem zapytania możliwość wykorzystania środków przyznawanych z EFS i konieczność ich zwrotu w niewykorzystanej części choćby z uwagi na krótki okres realizacji projektu.    Proszę zatem o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:    1. Dlaczego Ministerstwo Gospodarki i Pracy nie wydało dotychczas niezbędnych przepisów wykonawczych do pełnej realizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i kiedy te przepisy zostaną wydane?    2. Jakie działania podejmie Ministerstwo Gospodarki i Pracy, by nie dopuścić do niewykorzystania przez urzędy pracy środków przyznanych na realizację projektów z EFS?    Z poważaniem    Poseł Jerzy Müller    Elbląg, dnia 10 lipca 2004 r.